موقعیت های زندگی در آثار « آلن ژینو »


 

ابراهیم بهرامی

   نمایشگاهی از آثار «  پیتر آلن ژینو» عکاس فرانسوی الاصل توسط شرکت کداک و مجلة عکس دراکثر شهرهای بزرگ از جمله  تهران، اصفهان ، شیراز، تبریز، مشهد و قزوین به نمایش درآمده است.  وی که متولد امریکااست تاکنون از مناطق مختلف جهان همچون خاورمیانه ، آمریکای لاتین و همچنین آفریقا ( زیمبابوه ، اوگاندا، آنگولا ) برای مؤسسات و آژانس های بین المللی عکاسی نموده است

 مطلب حاضر نگاهی دارد به آثار این نمایشگاه و موضوعی که وی در آفریقا بدان پرداخته است .                                                                                 

         در دنیای امروز عکس ها ما را احاطه کرده اند و به جزیی جدایی ناپذیراز زندگی امان در آمده اند ، این عکس ها می توانند تصاویری از عکس های خبری، تبلیغاتی، آموزشی و یا علمی باشند که دراغلب روزنامه ها و مجلات شاهد آن هستیم یا عکس هایی که به روایت خاطرات فردی می پردازند و لحظات گذرای ما را به ثبت می رسانند . در این میان علاقه مندانی هستند که با مراجعه به نمایشگاه های عکاسی و یا مشاهدة مجموعه عکس های عکاسان تمایل به دیدن عکس هایی ژرف تر و با مضامین مختلف را دارند ،این عکس ها می توانند اندیشه های مخاطبین را به چالش بکشند و یا آنها را وادار به تعمق بیشتر در مسائل اجتماعی کنند و اینجااست که رسالت عکاسان در ارایه آثار هنری اهمیت بسیاری می یابد.                                                                                           

           عکاسان می توانند همانند روانشناسان و جامعه شناسان در پیشبرد و تعالی جامعه مؤثر باشند و با ثبت زیبایی ها و نازیبایی های زندگی ، معضلات و مشکلات اجتماعی و نیز کالبد شکافی تصویری  واقعیت های جامعه ، نقش بسزایی در سیستم های تصمیم گیری اجتماعی داشته باشند. « پیتر آلن ژینو»  از جمله عکاسانی است که با آگاهی از مخاطره آمیز بودن شیوة عکاسی خود وارد اجتماع بزرگ جهانی شده و با حضور در مناطق پر تنش جهان از جمله خاورمیانه ، آفریقا و آمریکای لاتین توانسته است به ثبت شرایط و موقعیت های مختلف این مکانها بپردازد .   آثار او نگاهی تصویری دارد به بخشهای از زندگی مردم درمناطق مختلف دنیا  که به صورت مجموعه ارائه شده اند، برخی از عکس های او که در آفریقا تهیه شده اند  ما را به اجتماعی ساده و  بی پیرایه می برد، از زندگی و کار مردم آنجا می گوید  ، چهره های آنها را به ما می نمایاند و گوشه هایی از مراسم و فرهنگ آن منطقه را  در قالب عکس برایمان به نمایش می گذارد، تا ما که ممکن است در هیچ زمانی فرصت دیدار از این منطقه را پیدا نکنیم از طریق این تصاویر با گوشه ای از زندگی همنوعان خود در این کرة خاکی آشنا شویم . ژینو در این مجموعه و یا حتی در دیگر مجموعه هایش  تکه هایی متوقف شده از لحظاتی گذرا را  از زندگی مردم جهان  برایمان به نمایش  می گذارد.                                                                                                                                                       

در تصاویر اوزندگی جاریست و آنقدر پیچیده نیست ، کودکان شادند ، کارگران به کارهایشان مشغول اند، آنها در جشن ها به پایکوبی می پردازند ، و عده ای نیزدر حال استراحت و کوچه نشینی جلوی منازلشان این کاوشگر تصویر را به نظاره نشسته اندکه دقیق شدن به آنها ما را بیشتر وارد زندگی ا شان می کند این عکس ها اطلاعاتی در مورد  رنگ پوست ، پوشش ، کار و   چهره های مردم این منطقه   ارائه می کندو در این میان چهره نگاری های عکاس که به شکل پرتره های محیطی از این مکان ارائه شده اند، قابل تأمل هستند ، والبته مشخص  نیست برخی چهره ها که نگاه های نافذ آنان از قاب بیرون می زند و مخاطب رامی نگرند ، چه  می خواهند بگویند.                                                                                                                                          

    « آلن ژینو»  در تک چهره هایی که در نماهای بازتری گرفته، به دلیل استفاده از عناصر بصری  محیطی موفق تر عمل کرده است ، رنگ در آثار« آلن ژینو» مرده است چون به راستی رنگی در این زندگی دیده  نمی شود . عکس های او همگی سیاه وسفید عکاسی شده و به صورت تمام کادر چاپ شده اند زیرا او خواسته است واقعیت موجود را همان طور که دیده است با همان زاویه ای که دوربین ثبت نموده به مخاطب انتقال دهد هر چند می توانست با اصلاح کادر در برخی از عکس ها به قدرت و تاثیر بصری آنها نیز بیفزاید.  در این آثار عکاس به قصد کاری از پیش تعیین شده، عکس ها را نگرفته بلکه او همان طور که خود می گوید، به دنبال مشاهده روابط انسانی و کشف و ترجمان شیوه های مختلف زندگی و نیز ثبت فرهنگ ها و زندگی روزمرة مردم جهان از دریچة دوربین خود است.هر چند« آلن ژینو» در پی کشف رازهای درونی انسان ها و ارتباط با مخاطب در آثار ارائه شدة حاضر نتوانسته  ارتباط نزدیک تری با موضوع برقرار کند و به درونیات آنها بپردازد ، ولی عکسهای او از این موقعیت ها که ممکن است در طی زمان تغییر یابند و یا از بین بروند، به عنوان اسنادی که لحظاتی از تاریخ و اجتماع عصر حاضر را نشان می دهند، قابل ستایش خواهند بود.